Συγχώνευση με απορρόφηση βάσει του Ν. 4601/2019.

Γεωργίου Στ. Αληφαντή

τ. Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή. 

  1. Είδη της συγχώνευσης – Ορισμός της συγχώνευσης με απορρόφηση .

Σύμφωνα με το άρθρο 6, του Ν. 4601/2019 :

  1. Η συγχώνευση πραγματοποιείται είτε με απορρόφηση είτε με σύσταση νέας εταιρείας.
  2. «Συγχώνευση με απορρόφηση» είναι η πράξη με την οποία μία ή περισσότερες εταιρείες (απορροφώμενες) μεταβιβάζουν σε μία άλλη υφιστάμενη εταιρεία (απορροφώσα), ύστερα από λύση τους, χωρίς να τεθούν σε εκκαθάριση, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών τους, με τη διάθεση στους μετόχους ή στους εταίρους των απορροφώμενων εταιρειών εταιρικών συμμετοχών της απορροφώσας εταιρείας και ενδεχομένως με καταβολή χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που διατίθενται ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
  3. Η συγχώνευση με απορρόφηση διέπεται από τα άρθρα 7 έως 21.

2.Τα κοινά εννοιολογικά χαρακτηριστικά της εταιρικής πράξης της συγχώνευσης,

Η άνω  διάταξη οριοθετεί τα κοινά εννοιολογικά χαρακτηριστικά της εταιρικής πράξης της συγχώνευσης, ανεξάρτητα από την ειδικότερη μορφή που αυτή προσλαμβάνει. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά είναι τα ακόλουθα:

(α) μεταβίβαση της περιουσίας της απορροφώμενης εταιρίας στην εταιρία που προκύπτει από τη συγχώνευση, απορροφώσα ή νέα,

(β) λύση χωρίς εκκαθάριση της απορροφώμενης εταιρίας και

(γ) απόδοση στους εταίρους ή μετόχους της απορροφώμενης, εταιρικών συμμετοχών στην εταιρία που προκύπτει από τη συγχώνευση – ενδεχομένως δε και ποσού σε μετρητά – σε αντάλλαγμα των συμμετοχών τους στην πρώτη. Η μεταβίβαση της περιουσίας της απορροφώμενης εταιρίας, περιλαμβάνει τόσο τα στοιχεία του ενεργητικού όσο και τις υποχρεώσεις της και ισοδυναμεί από λογιστική άποψη με εισφορά της καθαρής της θέσης στην προκύπτουσα από τη συγχώνευση εταιρία. Η διάταξη του άρθρου 6, του Ν. 4172/2013  όπως άλλωστε και η αντίστοιχη του άρθρου 68 του κωδ. Ν.  2190/1920, αναγνωρίζει δύο μορφές συγχώνευσης: τη συγχώνευση με απορρόφηση και τη συγχώνευση με σύσταση νέας εταιρίας. (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/019  επί του άρθρου 6).

  1. Ποιες ενέργειες απαιτούνται να γίνουν ώστε να πραγματοποιηθεί η συγχώνευση.

Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7 έως  18 του Ν. 4601/2019 η πραγματοποίηση της συγχώνευσης περιλαμβάνει   κατά χρονική σειρά τα εξής βήματα :

3.1.Σύνταξη σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης («το Σχέδιο»). (άρθρο 7).

Τα διοικητικά συμβούλια ή οι διαχειριστές των μετασχηματιζόμενων εταιρειών συντάσσουν σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης (ή Σχέδιο) το οποίο αναφέρει τουλάχιστον:

α. τη νομική μορφή, την επωνυμία, την έδρα, καθώς και τον αριθμό Γ.Ε.ΜΗ. των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση,

β. την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών συμμετοχών και το ποσό μετρητών που προβλέπεται στις παραγράφους 2 ή 4 του άρθρου 6.

γ.  τον τρόπο διάθεσης των εταιρικών συμμετοχών στην απορροφώσα εταιρεία,

δ. την ημερομηνία από την οποία οι εταιρικές συμμετοχές που αποκτούν οι μέτοχοι ή οι εταίροι  της απορροφώμενης παρέχουν δικαίωμα στα κέρδη της απορροφώσας εταιρείας, καθώς και ειδικές συνθήκες σχετικά με αυτό το δικαίωμα,

ε. την ημερομηνία από την οποία οι πράξεις της απορροφώμενης εταιρείας θεωρούνται, από λογιστική άποψη, ότι έχουν διενεργηθεί για λογαριασμό της απορροφώσας εταιρείας,

στ. τα δικαιώματα που παρέχονται από την απορροφώσα εταιρεία στους μετόχους ή στους εταίρος που έχουν ειδικά δικαιώματα, καθώς και στους δικαιούχους άλλων δικαιωμάτων ή τα μέτρα που προτείνονται για αυτούς.

ζ. τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα που παρέχονται στους εμπειρογνώμονες σύμφωνα με το άρθρο 10 και στα μέλη των διοικητικών συμβουλίων ή στους εσωτερικούς ελεγκτές των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση.

Όσον αφορά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της απορροφώσας (κεφαλαιουχικής) εταιρίας, αυτή θα αποτελεί από την ίδια τη φύση του πράγματος περιεχόμενο του Σχεδίου πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων (π.χ. επί απορρόφησης εταιρίας η οποία κατέχει σε ποσοστό 100% τις συμμετοχές  της απορροφώμενης ή επί παροχής ίδιων μετοχών που η απορροφώσα εταιρία διατηρεί νόμιμα στο χαρτοφυλάκιό της). (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/019  επί του άρθρου 7).

3.2. Δημοσίευση σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. (άρθρο 8).

Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης: α) καταχωρίζεται στο  ΓΕ.ΜΗ.  για κάθε μία εταιρεία που μετέχουν στη συγχώνευση και δημοσιεύεται στο διαδικτυακό του τόπο  ένα (1) μήνα τουλάχιστον πριν την ημερομηνία της   συνέλευσης για τη λήψη απόφασης για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης ή πριν από την ημερομηνία της απόφασης των εταίρων για αυτό ή  β) αναρτάται στην ιστοσελίδα των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση   για συνεχή περίοδο  που αρχίζει ένα (1) μήνα πριν την ημερομηνία συνεδρίασης της συνέλευσης ή της απόφασης των εταίρων για τη λήψη απόφασης για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης χωρίς επιβάρυνση για το κοινό.

Σημειώνεται ότι η τήρηση ιστοσελίδας είναι υποχρεωτική για εταιρείες με κινητές αξίες εισηγμένες σε οργανωμένη  αγορά και δυνητική για τις λοιπές. (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/019  επί του άρθρου 8).

Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης διατηρείται δημοσιευμένο  στο διαδικτυακό τόπο του ΓΕ.ΜΗ., καθώς, και, κατά περίπτωση, στην ιστοσελίδα της απορροφώσας για ένα (1) έτος από την ημερομηνία λήψης απόφασης για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης από τη  συνέλευση ή τους εταίρους των μετασχηματιζόμενων εταιρειών.

3.3. Λεπτομερής γραπτή έκθεση και ενημέρωση για τη συγχώνευση. (άρθρο 9).

Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση, συντάσσουν λεπτομερή έκθεση, στην οποία επεξηγούν και δικαιολογούν, από νομική και οικονομική άποψη, το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης και ειδικότερα τη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών συμμετοχών στην απορροφώμενη ή στις απορροφώμενες εταιρείες προς τις εταιρικές συμμετοχές στην απορροφώσα εταιρεία. Εφόσον συμμετέχουσα στη συγχώνευση εταιρεία ανήκει σε όμιλο σύμφωνα με το Παράρτημα Α’ του Ν. 4308/2014, το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές παρέχουν πληροφορίες και για τις άλλες εταιρείες του ομίλου, η νομική και οικονομική θέση των οποίων είναι απαραίτητη για την εξήγηση και τη δικαιολόγηση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης.

Η έκθεση αναφέρει επίσης, τις ειδικές δυσχέρειες που προέκυψαν κατά την αποτίμηση.

Η άνω έκθεση καταχωρίζεται στο Γ.Ε.ΜΗ, δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του τόπο και υποβάλλεται στη συνέλευση ή στους εταίρους καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση.

Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση υποχρεούνται να ενημερώνουν τη συνέλευση ή τους εταίρους, συμπεριλαμβανομένων σε κάθε περίπτωση των μετόχων ή των εταίρων που αποφασίζουν, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 14, καθώς και τα διοικητικά συμβούλια ή τους διαχειριστές των άλλων εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, ώστε τα τελευταία να είναι σε θέση να ενημερώσουν τις οικείες συνελεύσεις των εταιρειών τους ή τους εταίρους, για κάθε σημαντική μεταβολή των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών τους, που σημειώθηκε ανάμεσα στην ημερομηνία κατάρτισης του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης και στην ημερομηνία λήψης της απόφασης του άρθρου 14.

Η έκθεση δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει πληροφορίες και στοιχεία, η δημοσιοποίηση των οποίων μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη σε μία ή περισσότερες από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση ή, στην περίπτωση του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 1, σε άλλη εταιρεία του ομίλου. Στην περίπτωση αυτή, η έκθεση εξηγεί τους λόγους για τους οποίους οι οικείες πληροφορίες και τα στοιχεία παραλείπονται.

Δεν απαιτείται έκθεση του διοικητικού συμβουλίου ή των διαχειριστών σύμφωνα με την παράγραφο 1 ούτε ενημέρωση των συνελεύσεων ή των εταίρων και των άλλων εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, σύμφωνα με την παράγραφο 3, εφόσον όλοι οι μέτοχοι ή οι εταίροι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν δικαίωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση, συμφωνούν εγγράφως να μην καταρτιστεί έκθεση ή να μην γίνει ενημέρωση. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.

3.4. Εξέταση του σχεδίου σύμβασης από εμπειρογνώμονες. (άρθρο 10).

Το άρθρο 10, του Ν. 4601/2019 αναφέρει ότι το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης εξετάζεται από εμπειρογνώμονες οι οποίοι δηλώνουν, σε κάθε περίπτωση, αν κατά τη γνώμη τους, η προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών συμμετοχών είναι δίκαιη και λογική.  Εφόσον στη συγχώνευση μετέχουν ανώνυμες εταιρείες (ή Ε.Π.Ε. ή Ι.Κ.Ε. ή ετερόρρυθμες εταιρείες κατά μετοχές, ή ευρωπαϊκές εταιρείες ή αστικοί συνεταιρισμοί ή ευρωπαϊκές συνεταιριστικές εταιρείες) οι εμπειρογνώμονες είναι τα πρόσωπα του άρθρου 17, του Ν. 4548/2018 ( παρ. 4)

Η γραπτή έκθεση των εμπειρογνωμόνων απευθύνεται  στη γενική συνέλευση ή στους εταίρους της καταχωρίζεται στο ΓΕ.ΜΗ και δημοσιεύεται στο διαδικτυακό του τόπο.

Δεν απαιτείται εξέταση του σχεδίου σύμβασης διάσπασης ούτε έκθεση εμπειρογνώμονα εφόσον μέτοχοι συμφωνούν εγγράφως επ’ αυτού. (παρ. 7)

Όσον αφορά το ερώτημα, για το ποια εκτίμηση υποχρεούται να αποδεχθεί η γενική συνέλευση των μετόχων η οποία σύμφωνα με το  άρθρο 14, του Ν. 4601/2019 θα εγκρίνει το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης  και την τροποποίηση του καταστατικού της απορροφώσας εταιρείας, η απάντηση είναι ότι μπορεί να αποδεχθεί οποιαδήποτε από τις δύο εκτιμήσεις,  σε καμία περίπτωση η εκτίμηση της απορροφώμενης εταιρείας δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη εκείνης  των εμπειρογνωμόνων του άρθρου 10, του Ν. 4601/2019 και αυτό για διασφάλιση των  συμφερόντων των μετόχων και των πιστωτών (Υπ. Εμπορίου Κ3-4234/10.6.1988, Δελτίο Συνδέςμου Α.Ε. και Ε.Π.Ε. 1988, σελ. 244 και «Ασκήσεις Λογιστικής για Στελέχη Επιχειρήσεων» Γ. Αληφαντή, έκδοση 6η, Διπλογραφία 2017, σελ. 159) ).

3.5. Διαθεσιμότητα των εγγράφων προς εξέταση. (άρθρο 11).

Τα έγγραφα τα οποία, λόγω της συγχώνευσης, διατίθενται προς εξέταση από τους μετόχους ή τους εταίρους είναι τα εξής (παρ. 1):

α) το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης,

β) οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και οι ετήσιες εκθέσεις διαχείρισης του διοικητικού συμβουλίου ή των διαχειριστών καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση των τριών (3) τελευταίων ετών,

γ) λογιστική κατάσταση που έχει συνταχθεί σε ημερομηνία που δεν είναι προγενέστερη από την πρώτη ημέρα του τρίτου μήνα πριν από την ημερομηνία του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης, αν οι τελευταίες ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις αναφέρονται σε χρήση που έχει λήξει έξι (6) μήνες τουλάχιστον πριν από την ημερομηνία του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. Η λογιστική κατάσταση περιλαμβάνει τουλάχιστον ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων και περίληψη των λογιστικών μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν για τη σύνταξή τους,

Παράδειγμα: Τα διοικητικά συμβούλια των    μετασχηματιζόμενων εταιρειών  Α και Β, αποφάσισαν  να συγχωνευθούν με απορρόφηση της δεύτερης από τη πρώτη και για το λόγο αυτό την 25.11.2019 συνέταξαν  σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης. Οι εταιρείες  Α και Β  έχουν συντάξει  την 31.12.2018 τελευταίες χρηματοοικονομικές καταστάσεις οι οποίες αναφέρονται στη χρήση (1.1.2018 – 31.12.2018) και η οποία έχει λήξει περισσότερο από έξι μήνες πριν από την ημερομηνία 25.11.2019 του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. Στην περίπτωση αυτή, οι εταιρείες Α και Β   πρέπει να συντάξουν λογιστικές καταστάσεις  (ισολογισμό, αποτελέσματα χρήσης και περίληψη λογιστικών μεθόδων) με ημερομηνία όχι  προγενέστερη από την ημερομηνία 1.9.2019. Οι εταιρείες Α και Β αποφάσισαν να συντάξουν λογιστικές καταστάσεις με ημερομηνία 31.10.2019.

Δεν απαιτείται σύνταξη της  άνω λογιστικής κατάστασης, εφόσον (παρ. 2):

  1. i. η εταιρεία δημοσιεύει εξαμηνιαία οικονομική έκθεση,
  2. ii. όλοι οι μέτοχοι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν δικαίωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση ή οι εταίροι αυτών έχουν συμφωνήσει ότι δεν απαιτείται η σύνταξη λογιστικής κατάστασης. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.

Αρχές σύνταξης της άνω λογιστικής κατάστασης.   Οι άνω  λογιστικές καταστάσεις  συντάσσονται, σύμφωνα με τις ίδιες μεθόδους και την ίδια διάταξη και εμφάνιση όπως οι  ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις (παρ. 3).

Για την κατάρτισή της ισχύουν τα εξής:

α) δεν είναι απαραίτητο να γίνει νέα φυσική απογραφή των αποθεμάτων,

β) οι επιμετρήσεις που εμφανίζονται στον τελευταίο ετήσιο ισολογισμό πρέπει να προσαρμόζονται προς τις λογιστικές εγγραφές της ενδιάμεσης περιόδου, χωρίς να απαιτούνται νέες επιμετρήσεις. Σε κάθε περίπτωση στην λογιστική κατάσταση αναγνωρίζονται:

(αα) οι αποσβέσεις και οι προβλέψεις της ενδιάμεσης περιόδου,

(ββ) οι σημαντικές αλλαγές πραγματικής αξίας που δεν εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία.

δ) των προβλεπόμενων στο άρθρο 9 εκθέσεων των διοικητικών συμβουλίων ή των διαχειριστών καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση,

ε)  η έκθεση εμπειρογνωμόνων  που προβλέπεται στο άρθρο 10.

Χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα άνω έγγραφα είναι διαθέσιμα για ενημέρωση των μετόχων ή των εταιρών  ανάλογα με τους μετασχηματιζόμενους τύπους εταιρειών:

Μετασχηματιζόμενες εταιρείες Χρονικό διάστημα κατά το οποίο τα έγγραφα είναι διαθέσιμα για ενημέρωση μετόχων ή εταίρων Διάταξη Ν. 4601/ 2019
Ανώνυμες εταιρείες Ένα (1) μήνα πριν τη γενική συνέλευση Άρθρο 31
Ε.Π.Ε. Δέκα (10) ημέρες πριν την απόφαση των εταίρων Άρθρο 41, παρ.2
Ι.Κ.Ε. Δέκα (10) ημέρες πριν την απόφαση των εταίρων Άρθρο 44
Προσωπικές Δέκα (10) ημέρες πριν την απόφαση των εταίρων Άρθρο 26, παρ.1
Αστικοί συνεταιρισμοί Δέκα (10) ημέρες πριν την απόφαση των συνεταίρων Άρθρο 49, παρ.2

3.6.  Προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. (άρθρο 12).

Το άρθρο 12, του Ν. 4601/2019  για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων αναφέρει:

Σε κάθε περίπτωση μετασχηματισμού που διέπεται από τον παρόντα, οι εργαζόμενοι προστατεύονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις για τη μεταβολή στο πρόσωπο του εργοδότη.

3.7.Προστασία των πιστωτών των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση. (άρθρο 13).

Η διάταξη του άρθρου 13,  (α) θέτει ως εναρκτήριο χρονικό σημείο για την άσκηση των δικαιωμάτων από τους πιστωτές την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιότητας του άρθρου 8, και όχι τη δημοσίευση του σχεδίου σε οικονομική εφημερίδα, καθόσον οι δημοσιεύσεις σε «λοιπά έντυπα» (πλην του διαδικτυακού τόπου του Γ.Ε.ΜΗ.) έχουν πλέον καταστεί δια νόμου προαιρετικές (άρθρο 232 του ν. 4072/2012).  (β) προβλέπει το χρονικό διάστημα των τριάντα (30) ημερών εντός του οποίου μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους οι πιστωτές, το οποίο αντιστοιχεί σε είκοσι (20) ημέρες, όπως προέβλεπε και το άρθρο 70 παρ. 2 του κ.ν. 2190/1920, (γ) κατανέμει το βάρος απόδειξης ως προς την αναγκαιότητα της προστασίας στους ίδιους τους πιστωτές ήδη από το στάδιο της προβολής των αντιρρήσεων (: «[…] εφόσον οι πιστωτές αποδεικνύουν επαρκώς […]»).

Για την προστασία των ομολογιούχων δανειστών και κατόχων ειδικών τίτλων, επειδή αφορούν ανώνυμες εταιρείες, ισχύουν τα άρθρα 33 και 34, του Ν. 4601/2019. (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/2019  επί του άρθρου 13).

3.8. Έγκριση από τη συνέλευση ή τους εταίρους καθεμιάς από τις εταιρίες που μετέχουν στη συγχώνευση. (άρθρο 14).

Το άρθρο 14, του Ν. 4601/2019  αναφέρει ότι απαιτείται έγκριση από τη συνέλευση ή τους εταίρους καθεμιάς από τις εταιρίες που μετέχουν στη συγχώνευση η οποία λαμβάνεται όπως ορίζεται στο νόμο και το καταστατικό και αφορά, τουλάχιστον, την έγκριση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης, και κατά  περίπτωση, των τροποποιήσεων του καταστατικού οι οποίες απαιτούνται για την πραγματοποίηση της συγχώνευσης.

Εφόσον υπάρχουν πολλές κατηγορίες εταιρικών συμμετοχών, η απόφαση για τη συγχώνευση υποβάλλεται σε έγκριση από κάθε κατηγορία μετόχων ή εταίρων, τα δικαιώματα των οποίων επηρεάζει η συγχώνευση.

3.9. Σύμβαση συγχώνευσης – Τύπος. (άρθρο 15).

Το άρθρο 15 του Ν. 4601/2019 αναφέρει για τον τύπο της σύμβασης συγχώνευσης. Προς διευκόλυνση και απλοποίηση των συναλλαγών, προβλέπει ότι το ιδιωτικό έγγραφο συνιστά πλέον τον κανόνα, ως τύπος της σύμβασης συγχώνευσης. Ο συμβολαιογραφικός τύπος παραμένει, πάντως, υποχρεωτικός εφόσον στη συγχώνευση μετέχει τουλάχιστον μια εταιρία που είναι ανώνυμη εταιρεία  ή εταιρία περιορισμένης ευθύνης, ή Ευρωπαϊκή Εταιρία ή αστικός συνεταιρισμός  ή Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρία ή όταν τούτο απαιτείται από τον νόμο, ανεξαρτήτως εταιρικής μορφής (π.χ. όταν στα μεταβιβαζόμενα στοιχεία του ενεργητικού απορροφώμενης εταιρίας περιλαμβάνεται ακίνητο). (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/2019 επί του  άρθρου 15).

3.10. Διατυπώσεις δημοσιότητας – Πράξεις και στοιχεία που υποβάλλονται σε δημοσιότητα. – Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας (άρθρο 16 και 17).

Οι διατάξεις των άρθρων 16 και 17 ενσωματώνουν τα άρθρα 102 και 104 της Οδηγίας και αντιστοιχούν στα άρθρα 72 και 74 του κ.ν. 2190/1920.

Το άρθρο 16 καθορίζει τις πράξεις και τα στοιχεία που υποβάλλονται σε δημοσιότητα στο Γ.Ε.ΜΗ. Καταρχήν η συγχώνευση υποβάλλεται στις διατυπώσεις δημοσιότητας στο ΓΕ.ΜΗ. για κάθε μία εταιρεία από τις εταιρείες που μετέχουν σε αυτή (άρθρο 16, παρ. 1).

Στην περίπτωση όπου στη συγχώνευση μετέχει μία τουλάχιστον ανώνυμη εταιρία ή ευρωπαϊκή εταιρία (SE), οπότε σε δημοσιότητα στο ΓΕ.ΜΗ. υποβάλλεται, για καθεμία εταιρία που συμμετέχει στη συγχώνευση, υποβάλλονται  τα εξής στοιχεία :

α) Απόφαση της γενικής συνέλευσης ή των εταίρων,

β) η σύμβαση συγχώνευσης, και

γ) εγκριτική απόφαση του περιφερειάρχη στην περιφέρεια του οποίου η απορροφώσα έχει την έδρα της. (άρθρο 16, παρ. 2).

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ένας σχετικός περιορισμός της εμβέλειας της εγκριτικής απόφασης που εκδίδεται για τη συγχώνευση από την εκάστοτε αρμόδια διοικητική αρχή, σε σύγκριση με το καθεστώς του κ.ν. 2190/1920 (άρθρο 77), καθώς η έλλειψή της (ή τα τυχόν ελαττώματά της) δεν συνιστά πλέον λόγο ακυρότητας της συγχώνευσης, όπως συνέβαινε υπό το ισχύσαν δίκαιο, ρύθμιση η οποία είχε προκαλέσει ερμηνευτικά προβλήματα (βλέπε και  άρθρο 20, Ν. 4601/2019). (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/2019  επί του  άρθρου 16).

Η συγχώνευση προϋποθέτει σε κάθε περίπτωση τη διενέργεια προληπτικού διοικητικού ελέγχου νομιμότητας, κατόπιν του οποίου υποβάλλεται στις διατυπώσεις

δημοσιότητας στο ΓΕ.ΜΗ. για κάθε μία εταιρία που μετέχει σε αυτήν. Με την παράγραφο 2 του άρθρου 17 διατηρείται το σύστημα της διοικητικής έγκρισης της συγχώνευσης, εφόσον σε αυτή μετέχει ανώνυμη εταιρία ή Ευρωπαϊκή Εταιρία (SE), ως απορροφώμενη ή ως απορροφώσα. Περαιτέρω, η διοικητική αρμοδιότητα διενέργειας του προληπτικού ελέγχου νομιμότητας της συγχώνευσης κλιμακώνεται με γνώμονα: (α) τη μορφή της συγχωνευόμενης εταιρίας, όταν δηλαδή στη συγχώνευση μετέχει είτε ανώνυμη εταιρία είτε Ευρωπαϊκή Εταιρία (οπότε απαιτείται έκδοση εγκριτικής απόφασης εκ μέρους του Περιφερειάρχη, στην Περιφέρεια του οποίου έχει την έδρα της η απορροφώσα εταιρία), (β) το μέγεθος των συγχωνευόμενων εταιριών σύμφωνα με το άρθρο 9, παρ.3, Ν. 4548/2018  (οπότε την εγκριτική απόφαση εκδίδει ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης), ενώ (γ) σε κάθε άλλη περίπτωση, αρμόδια για την διενέργεια προληπτικού ελέγχου νομιμότητας είναι η υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., στην περιφέρεια της οποίας έχει την έδρα της η απορροφώσα εταιρία, η οποία ασκεί την αρμοδιότητά της αυτή χωρίς την έκδοση προηγούμενης εγκριτικής απόφασης (πάντως, όμως, πριν από την υποβολή της συγχώνευσης στις διατυπώσεις δημοσιότητας). Η πρόβλεψη αρμοδιότητας του Περιφερειάρχη ή της υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ., στην περιφέρεια του οποίου ή της οποίας έχει την έδρα της η απορροφώσα εταιρία επιλύει το ζήτημα της τυχόν συντρέχουσας αρμοδιότητας περισσότερων διοικητικών οργάνων.

Ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας εκτείνεται σε όλες τις πράξεις και διατυπώσεις που προβλέπονται από τις διατάξεις για τη συγχώνευση. Δεν πρόκειται ούτε για έλεγχο τυπικής νομιμότητας, εξαντλούμενο στο «τύποις σύννομο» και στην «πληρότητα» των πράξεων και διατυπώσεις της συγχώνευσης, αλλά ούτε και σε πλήρη και ουσιαστικό έλεγχο νομιμότητας με σκοπό την «πραγμάτωση του συνόλου της έννομης τάξης». (αιτιολογική έκθεση Ν. 4601/2019  επί του  άρθρου 17).

  1. Η αποροφώσα κατέχει μετοχές της απορροφώμενης. Μη ανταλλαγή των μετοχών αυτών και ακύρωσή τους.

4.1.Η διάταξη των παρ. 5 και 6 του άρθρου 18,  Ν. 4601/2019 περί μη ανταλλαγής μετοχών.

Οι παρ. 5 και 6 του άρθρου 18, του Ν. 4601/2019 αναφέρουν :

  1. Οι εταιρικές συμμετοχές της απορροφώσας εταιρείας δεν ανταλλάσσονται με εταιρικές συμμετοχές της απορροφώμενης εταιρείας που κατέχονται:

α. είτε από την ίδια την απορροφώσα εταιρεία είτε από πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της,

β. είτε από την ίδια την απορροφώμενη εταιρεία, είτε από πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της.

  1. Η περίπτωση δ’ της παρ. 4 του άρθρου 49 του ν. 4548/2018 εφαρμόζεται σε περίπτωση διάσπασης με την επιφύλαξη της παραγράφου 5.

Από τις ανωτέρω περιπτώσεις, η πρώτη αναφέρει ότι οι εταιρικές συμμετοχές της απορροφώσας εταιρείας δεν ανταλλάσσονται με εταιρικές συμμετοχές της απορροφώμενης εταιρείας που κατέχονται είτε από την ίδια την απορροφώσα εταιρεία είτε από πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της π.χ. όταν η μητρική  εταιρεία  απορροφά τη θυγατρική  εταιρεία της  ή τη συγγενή   εταιρεία της   ή άλλη εταιρεία στην οποία η μητρική συμμετέχει με ποσοστό μικρότερο του 20% ώστε να μην ασκεί ουσιώδη επιρροή[2] τότε οι εταιρικές αυτές συμμετοχές στις  απορροφώμενες  εταιρείες  οι οποίες κατέχονται από τη μητρική  δεν ανταλλάσσονται με τις εταιρικές συμμετοχές  οι οποίες εκδίδονται από τη μητρική  λόγω της αύξησης του κεφαλαίου της απορροφώσας οπότε στην περίπτωση αυτή οι εταιρικές συμμετοχές ακυρώνονται λόγω συγχύσεως (άρθρο 453 Α.Κ.).

  1. Παράδειγμα συγχώνευσης με απορρόφηση θυγατρικής κατά 60% από τη μητρική της.

5.1. Απαιτούμενες ενέργειες για την πραγματοποίηση της συγχώνευσης.  Τα διοικητικά συμβούλια των  μετασχηματιζόμενων εταιρειών  Α και Β, αποφάσισαν την 20.11.2019 τα εξής: α) να συγχωνευθούν με απορρόφηση της Β από την Α, βάσει των διατάξεων του Ν. 4601/2019, όπου   η απορροφώσα Α συμμετέχει στο κεφάλαιο της απορροφώμενης  Β κατά 60%, β) να συντάξουν λεπτομερή έκθεση στην οποία να εξηγούν και να δικαιολογούν  από νομική και οικονομική άποψη το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης και ειδικότερα τη σχέση ανταλλαγής των μετοχών και να συνέλθουν εκ νέου την 25.11.2019 για να συντάξουν  το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης.  Οι Α και Β  έχουν συντάξει  την 31.12.2018 τελευταίες χρηματοοικονομικές καταστάσεις χρήσεως  1.1.2018 – 31.12.2018 η οποία (χρήση) έχει λήξει περισσότερο από έξι μήνες πριν από την ημερομηνία 25.11.2019 του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. Στην περίπτωση αυτή,  οι Α και Β  πρέπει να συντάξουν λογιστικές καταστάσεις  (ισολογισμό, αποτελέσματα χρήσης και περίληψη λογιστικών μεθόδων) με ημερομηνία που δεν είναι προγενέστερη από την πρώτη ημέρα του τρίτου μήνα (1.9.2019)  πριν  από την ημερομηνία 25.11.2019  του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης. Οι μετασχηματιζόμενες εταιρείες Α και Β αποφάσισαν  να συντάξουν λογιστικές καταστάσεις με  ημερομηνία  31.10.2019, τις οποίες εκτίμησαν τα διοικητικά συμβούλια  τους και καθόρισαν τις κατωτέρω σχέσεις  ανταλλαγής των μετοχών, για τις οποίες    οι ορισθέντες για το σκοπό αυτό εμπειρογνώμονες του άρθρου 17, του Ν. 4548/2018 δήλωσαν ότι είναι δίκαιες και λογικές.

Α Ισολογισμός 31.10.2019 Β Ισολογισμός 31.10.2019
Ενεργητικό Παθητικό   Ενεργητικό Παθητικό
Μετοχές Β (1.500)

 

20.000

Μετοχικό κεφάλαιο       Μετοχικό κεφάλαιο  
Λοιπά 90.000 (1.000Χ40) 40.000     (2.500Χ10) 25.000
    Αποθεματικά 15.000 Λοιπά 90.000 Αποθεματικά 10.000
    Ίδια κεφάλαια

 

55.000

    Ίδια κεφάλαια

 

35.000

    Υποχρεώσεις 55.000     Υποχρεώσεις 55.000
Σύνολο 110.000 Σύνολο 110.000 Σύνολο 90.000 Σύνολο 90.000
Μέτοχοι : Χ 60% και Ψ 40% Μέτοχοι : «Α»Α.Ε. 60% και Ρ 40%

 

Εκτίμηση Α Εκτίμηση Β
Λογαριασμοί Βιβλία Εκτίμηση Λογαριασμοί Βιβλία Εκτίμηση
Μετοχές Β 20.000 21.000[3] Λοιπά 90.000 100.000
Λοιπά 90.000 90.000 Υποχρεώσεις (55.000) (65.000)
Υποχρεώσεις (55.000) (55.000) Καθαρή θέση 35.000 35.000
Καθαρή θέση 55.000 56.000 Ακύρωση (1.500Χ10) (15.000)
      Καθαρή θέση νέα 20.000

 

Πίνακας εμφαίνων την κατανομή των κεφαλαίων στην απορροφώσα & τη σχέση ανταλλαγής των μετοχών.
Εταιρείες Εκτίμηση % Μετοχικό κεφάλαιο Αποθεματικά

Διαφορά

υπερ το αρτιο

Μετοχές
Νέες Σ/Α/γης Παλαιές
Α 56.000[4] 73,68[5] 40.000[6] 15.000   5.000 5,00 1.000
Β 20.000 26,32 14.288   5.712[7] 1.786 1,786 1.000
Σύνολα 76.000 100,00 54.288 15.000 5.712 6.786    

 

Την 25.11.2019 τα διοικητικά συμβούλια των άνω εταιρειών Α  και Β, αφού  έλαβαν γνώση των  λογιστικών καταστάσεων 31.10.2019  συνέταξαν  το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης καθώς και την έκθεση του διοικητικού συμβουλίου σχετικά με τη συγχώνευση   και επίσης όρισαν τις εξής ημερομηνίες : α) την 26.11.2019 όπου στους μετόχους των Α και Β θα διατίθενται για ενημέρωση τα έγγραφα του άρθρου 11 και β) την 31.12.2019  θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με το άρθρο 14 οι γενικές συνελεύσεις των μετόχων των Α και Β για έγκριση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης.

Το άνω σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης αναφέρει τις πληροφορίες του άρθρου 7 και ιδιαίτερα καθορίζει ότι :

Η συγχώνευση πραγματοποιείται βάσει των ισολογισμών 31.10.2019. 

Το μετοχικό κεφάλαιο, ο αριθμός μετοχών και η ονομαστική αξία των μετοχών της απορροφώσας εταιρείας Α και της απορροφώμενης εταιρείας Β βάσει των ισολογισμών 31.10.2019 έχουν ως εξής:

Το μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώσας Α ανέρχεται σήμερα σε ευρώ 40.000 και διαιρείται σε 1.000 ονομαστικές κοινές  μετά   ψήφου μετοχές ονομαστικής αξίας 40,00 ευρώ εκάστη. Η ονομαστική αξία της μετοχής της απορροφώσας Α αναπροσαρμόζεται από 40,00 ευρώ σε 8,00 ευρώ.

Το μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώμενης Β ανέρχεται σήμερα σε ευρώ 25.000 και διαιρείται σε 2.500  κοινές ονομαστικές μετοχές ονομαστικής αξίας ευρώ 10,00 εκάστη.   

Δεδομένου ότι η απορροφώσα Α συμμετέχει κατά 60%  στο μετοχικό κεφάλαιο της  απορροφώμενης  Β,  η απορροφώσα Α, κατέχοντας κατά πλήρη κυριότητα, 1.500 μετοχές της απορροφώμενης Β ,  οι μετοχές αυτές θα ακυρωθούν, (άρθρο 18, παρ. 5, Ν. 4601/2019)  λόγω συγχύσεως, σύμφωνα με το άρθρο 453, του Α.Κ. (αφού τις μετοχές αυτές υποχρεούται η ίδια (η Α)  να τις εκδώσει και να τις παραδώσει στον «εαυτόν της») εξαφανιζομένου του αντίστοιχου κονδυλίου ευρώ 15.000 του ενεργητικού της απορροφώσας Α από το λογαριασμό « μετοχές» και θα μειωθεί δε κατά αντίστοιχο ποσό ευρώ 15.000 το εισφερόμενο κεφάλαιο της απορροφώμενης Β.

Συνεπώς από το μετοχικό κεφάλαιο της Β ευρώ 25.000 θα αφαιρεθεί ποσό ευρώ 15.000 το οποίο αποτελεί συμμετοχή της απορροφώσας Α στην απορροφώμενη Β με συνέπεια 1.500 μετοχές που αντιστοιχούν στο ποσό αυτό να ακυρωθούν ως ανωτέρω.

Επομένως το μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώσας Α θα αυξηθεί κατά το υπόλοιπο της εισφερόμενης καθαρής θέσης ευρώ (35.000 – 15.000=) 20.000 ποσό το οποίο εισφέρει η απορροφώμενη Β στην απορροφώσα Α.

Συνεπεία της δι΄απορροφήσεως συγχώνευσης, το μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώσας  Α θα αυξηθεί κατά ευρώ 14.288 με την έκδοση 1.786 μετοχών ονομαστικής αξίας ευρώ 8,00 εκάστης. Η διαφορά ευρώ 5.712 μεταξύ της  εισφερόμενης  καθαρής θέσης της απορροφώμενης Β και του ποσού το οποίο η απορροφώσα Α  θα κεφαλαιοποιήσει  (ευρώ 20.000 – ευρώ 14.288=) ευρώ 5.712 θα αχθεί σε πίστωση του λογαριασμού «Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο από υπεραξία συγχώνευσης».

Το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώσας, θα ανέλθει μετά την ως άνω δι΄απορροφήσεως συγχώνευση, αύξηση και μείωση λόγω συγχύσεως του μετοχικού κεφαλαίου,  σε ευρώ 54.288 διαιρούμενο σε 6.786  κοινές ονομαστικές μετά ψήφου μετοχές ονομαστικής αξίας ευρώ 8,00 εκάστης.»

Όλες οι πράξεις της απορροφώμενης Β από την 1.11.2019 και μετά θεωρούνται ότι γίνονται για λογαριασμό της απορροφώσας Α.

Οι μέτοχοι της απορροφώμενης Β θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της απορροφώσας Α από τον πρώτο ισολογισμό ο οποίος θα κλεισθεί μετά την τελείωση της συγχώνευσης.

Με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης θα εκδοθούν από την απορροφώσα εταιρεία οι νέοι τίτλοι μετοχών, οι οποίοι θα ανταλλαγούν με τις μετοχές που κατέχουν οι μέτοχοι της απορροφώσας και της αποροφώμενης εταιρείας με τις παρακάτω σχέσεις ανταλλαγής μετοχών. Οι μέτοχοι της απορροφώσας και της  απορροφώμενης εταιρείας θα παραδώσουν τις μετοχές τους στα γραφεία της απορροφώσας εταιρείας σε ημερομηνία η οποία θα καθορισθεί από το διοικητικό συμβούλιο αυτής και θα παραλάβουν ταυτόχρονα τις νέες μετοχές που δικαιούνται. Οι παλαιοί τίτλοι μετοχών της απορροφώσας και της απορροφώμενης εταιρείας θα ακυρωθούν, συντασσομένου για το σκοπό αυτό ειδικού πρακτικού από το διοικητικό συμβούλιο    της απορροφώσας εταιρείας.

Η σχέση συμμετοχής  των μετοχών των συγχωνευόμενων εταιρειών Α και Β σύμφωνα με την αξία αυτών η οποία υπολογίσθηκε ανάλογα  με το ποσοστό συμμετοχής της καθαρής θέσης της κάθε εταιρείας  στη συνολική καθαρή θέση των συγχωνευόμενων εταιρειών καθορίζεται σε  73,68% για τους μετόχους της απορροφώσας  Α και  σε 26,32% για τους μετόχους της απορροφώμενης Β. Δηλαδή στο  νέο μετοχικό κεφάλαιο της απορροφώσας  Α οι μέτοχοι της Α δικαιούνται (6.786 Χ 73,68%=)  5.000 μετοχές προς 8,00 ευρώ/μετοχή και οι μέτοχοι της Β δικαιούνται (6.786 Χ 26,32%=)  1.786 μετοχές προς 8,00 ευρώ/μετοχή. Βάσει των  ανωτέρω οι σχέσεις ανταλλαγής των νέων μετοχών της απορροφώσας Α προς τις παλαιές μετοχές των συγχωνευόμενων εταιρειών που προκρίνονται ως δίκαιες και λογικές  είναι οι εξής:  Σε κάθε μία από τις παλαιές μετοχές της απορροφώσας Α με ονομαστική αξία ευρώ 40,00 αντιστοιχούν 5 νέες μετοχές με ονομαστική αξία ευρώ 8,00 και σε κάθε μία από τις παλαιές μετοχές τη απορροφώμενης Β με ονομαστική αξία ευρώ 10,00 αντιστοιχούν 1,786 νέες  μετοχές με ονομαστική αξία ευρώ 8,00. Τυχόν κλασματικά δικαιώματα δεν δημιουργούν δικαίωμα λήψης κλάσματος μετοχής, αλλά αθροίζονται για τη δημιουργία ακέραιου αριθμού μετοχών, όπως ειδικότερα θα αποφασιστεί από το διοικητικό συμβούλιο της απορροφώσας Α μετά την ολοκλήρωση της συγχώνευσης.

Η διαφορά ευρώ 5.000, μεταξύ του κόστους κτήσης από την απορροφώσα Α των μετοχών της απορροφώμενης Β ευρώ 20.000 και των ακυρούμενων, λόγω συγχύσεως, με την παρούσα σύμβαση συγχώνευσης  1.500  μετοχών της απορροφώμενης Β ονομαστικής αξίας ευρώ 15.000   οι οποίες κατέχονται από την απορροφώσα Α,  θα αχθεί ως άυλο περιουσιακό στοιχείο του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού της απορροφώσας  Α και θα αποσβεσθεί σε περισσότερες χρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 18, παρ. 3α6 ή  3α7 του Ν. 4308/2014 .

Δεν  παρέχονται δικαιώματα από την απορροφώσα εταιρεία στους μετόχους καθώς και σε δικαιούχους άλλων δικαιωμάτων

Δεν παρέχονται  ιδιαίτερα πλεονεκτήματα στους εμπειρογνώμονες σύμφωνα με το άρθρο 10 και στα μέλη των διοικητικών συμβουλίων ή στους διαχειριστές ή στους εσωτερικούς ελεγκτές των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση.

Την 26.11.2019 για κάθε μία από τις εταιρείες Α και Β αναρτήθηκαν στις ιστοσελίδες τους,  σύμφωνα με το άρθρο 11,  τα εξής έγγραφα για ενημέρωση των μετόχων τους:  α) το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης, β) οι εκθέσεις για ενημέρωση της συγχώνευσης των διοικητικών συμβουλίων των Α και Β   και του εμπειρογνώμονα και γ) οι οικονομικές καταστάσεις των  ετών (2016, 2017, 2018), μετά των εκθέσεων διαχείρισης  και οι λογιστικές καταστάσεις  31.10.2019 των Α και Β.

Ακολούθως, την 31.12.2019 η ανωτέρω σύμβαση συγχώνευσης καθώς και οι απαιτούμενες για την πραγματοποίηση της συγχώνευσης τροποποιήσεις του καταστατικού  εγκρίθηκαν από τις γενικές συνελεύσεις  των εταιρειών  Α και Β (άρθρο 14) και ακολούθως, επειδή πρόκειται για συγχώνευση ανωνύμων  εταιρειών: α)  καταρτίσθηκε: συμβολαιογραφική σύμβαση συγχώνευσης (άρθρο15)  και β) για τη  συγχώνευση εκδόθηκε άδεια του αρμόδιου Περιφερειάρχη στην περιφέρεια του οποίου έχει την έδρα της η απορροφώσα (άρθρο 17, παρ. 2).

Τέλος, την 1.1.2020 η συγχώνευση υποβλήθηκε στις διατυπώσεις δημοσιότητας στο ΓΕ.ΜΗ.  για κάθε μία εταιρεία η οποία συμμετέχει  στη συγχώνευση (άρθρο 16). Επειδή πρόκειται για ανώνυμες εταιρείες στη δημοσιότητα υποβάλλονται για κάθε μία εταιρεία η οποία συμμετέχει στη συγχώνευση (άρθρο 16, παρ. 2)  : α) η απόφαση της γενικής συνέλευσης για τη συγχώνευση, β) η σύμβαση συγχώνευσης και γ) η εγκριτική απόφαση του Περιφερειάρχη.

Επομένως,  την 1.1.2020 η συγχώνευση  ολοκληρώθηκε με την καταχώρηση στο Γ.Ε.ΜΗ. των ανωτέρω εγγράφων και συντελέσθηκε ως προς την απορροφώσα εταιρεία ακόμη και πριν από τη διαγραφή από το Γ.Ε.ΜΗ. της απορροφώμενης  οπότε επέρχονται τα εξής αποτελέσματα (άρθρο 18, Ν. 4601/2019):

α)  η απορροφώσα   Α   υποκαθίστανται ως καθολικός διάδοχος στο σύνολο της περιουσίας, δηλαδή στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και γενικά των έννομων σχέσεων της απορροφώμενης   Β, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών αδειών οι οποίες έχουν εκδοθεί υπέρ της απορροφώμενης.

β) Οι τυχόν εκκρεμείς δίκες της απορροφώμενης Β θα συνεχισθούν αυτοδίκαια και χωρίς άλλη διατύπωση από την απορροφώσα Α

γ) Οι μέτοχοι της απορροφώμενης Β  θα γίνουν μέτοχοι της απορροφώσας Α .

5.2 Λογιστικές εγγραφές λόγω της συγχώνευσης στα βιβλία της απορροφώσας.

Επίσης, την 1.1.2020 η απορροφώσα Α καταχώρησε στα λογιστικά βιβλία τις εισφερθείσες  αξίες των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων της απορροφηθείσας  εταιρείας Β με τις κατωτέρω εγγραφές και ακολούθως συνέταξε τον ισολογισμό 1.1.2020. Σημειώνεται  ότι στα λογιστικά βιβλία της απορροφώσας Α, μετά την έγκριση της συγχώνευσης με απορρόφηση, ο λογαριασμός «Μετοχικό κεφάλαιο» αναπτύσσεται σε πρωτοβάθμιο επίπεδο σε δύο λογαριασμούς:  Μετοχικό κεφάλαιο Α και Μετοχικό κεφάλαιο Β.

 

 

 

Λογιστική εγγραφή  1   Λογιστική εγγραφή  2
………………… 1.1.2020 ……………   ………………… 1.1.2020 ……………
Λογαριασμοί Χρέωση Πίστωση   Λογαριασμοί Χρέωση Πίστωση
Λοιπά ενεργητικά 100..000     Μετοχικό κεφάλαιο Β 15.000  
Υποχρεώσεις   65.000  

Μετοχές Β

 

  15.000
Μετοχικό κεφάλαιο Β   35.000  
Αιτιολογία: Εισφορά της  περιουσίας απορροφώμενης Β  ως σύμβαση συγχώνευσης με απορρόφηση ………..   Αιτιολογία: Ακύρωση 1.500 μετοχών Β λόγω σύγχυσης ως  σύμβαση συγχώνευσης με απορρόφηση …….

 

 

Λογιστική εγγραφή  3   Λογιστική εγγραφή  4
………………… 1.1.2020 ……………   ………………… 1.1.2020 ……………
Λογαριασμοί Χρέωση Πίστωση   Λογαριασμοί Χρέωση Πίστωση
Μετοχικό κεφάλαιο Β 5.712     Υπεραξία 5.000  
Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο.  

 

5.712

  Μετοχές Β   5.000
Αιτιολογία: Καταχώρηση διαφοράς  από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο ως σύμβαση συγχώνευσης με απορρόφηση ………..   Αιτιολογία: Υπεραξία από ακύρωση 1.500 μετοχών Β ως σύμβαση συγχώνευσης με απορρόφηση ……

 

Λογιστική εγγραφή 5
………………… 1.1.2020 ……………
Λογαριασμοί Χρέωση Πίστωση
Μετοχικό κεφάλαιο Β 14.288  
Μετοχικό κεφάλαιο Α   14.288
Αιτιολογία: Κεφαλαιοποιούμενη καθαρή θέση Β  ως σύμβαση συγχώνευσης με απορρόφηση ………

 

Α (Απορροφώσα ) Ισολογισμός 1.1.2020
Ενεργητικό Παθητικό.
Μετοχές Β 20.000 Μετ. Κεφάλαιο Α  (5.000 Χ 8) 40.000
Μείον: Ακύρωση  μετοχών Β (15.000) Πλέον: Εισφερόμενη Κ.Θ.  Β 35.000
Goodwill 5.000 Μείον: Ακύρωση μετ. κεφαλαίου  Β (15.000)
    Μείον: Μεταφορά στην διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο (5.712)
Λοιπά 190.000 Μετ. Κεφάλαιο Α  (6.786 Χ 8) 54.288
    Αποθεματικά 15.000
    Διαφορά 5.712
    Ίδια κεφάλαια 75.000
    Υποχρεώσεις 120.000
Σύνολο 195.000 Σύνολο 195.000
Μέτοχοι : Χ. 44,208% , Ψ 29,472% και Ρ 26,32

 

 

[1] Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Λογιστής Ιανουάριος  2021 , σελ. 8

[2] «Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις», Γ. Αληφαντή, έκδοση 7η, Διπλογραφία 2019, σελ 322.

Συγγενής επιχείρηση είναι εκείνης στην οποία η μητρική ( ή η θυγατρική) ασκεί «ουσιώδη επιρροή» , χωρίς να έχει την πλειοψηφία του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου αυτής.

Σύμφωνα με τους ορισμούς των Ε.Λ.Π. :

Συγγενής οντότητα (associated entity) είναι μια  οντότητα στην οποία συμμετέχει μια άλλη οντότητα και επί της οποίας η άλλη οντότητα ασκεί ουσιώδη επιρροή στις λειτουργίες και χρηματοοικονομικές  πολιτικές της . Η συγγενής οντότητα δεν είναι ούτε θυγατρική ούτε κοινοπραξία για την άλλη οντότητα.

Ουσιώδης επιρροή ( Significant influence ) είναι η ικανότητα μιας οντότητας (επενδυτής) να επηρεάζει τις χρηματοοικονομικές και λειτουργικές αποφάσεις μιας άλλης οντότητας , χωρίς να ασκεί έλεγχο ή κοινό έλεγχο επί αυτής . Τεκμαίρεται ότι υπάρχει ουσιώδης επιρροή όταν η οντότητα κατέχει άμεσα ή έμμεσα το 20%  τουλάχιστον των δικαιωμάτων ψήφου μιας άλλης οντότητας , εκτός εάν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι αυτό δεν συμβαίνει .

[3] Καθαρή θέση απορροφώμενης Β ευρώ 35.000 : 2.500 μετοχές = 14 ευρώ/μετοχή Χ 1.500 μετοχές =  ευρώ 21.000.

[4] Η συνολική εκτιμηθείσα καθαρή θέση της Α μετά την απορρόφηση της Β είναι  ευρώ 76.000

[5] Οι παλαιοί μέτοχοι της Α (Χ  και Ψ ) θα συμμετάσχουν στο νέο μετοχικό κεφάλαιο της Α με ποσοστό 73,68 % το οποίο προσδιορίζεται ( 56.000 : 76.000 =) 73,68 %

[6] Οι παλαιοί μέτοχοι της Α (Χ  και Ψ )  πριν την απορρόφηση κατείχαν το 100% των μετοχών με ονομαστική αξία του μετοχικού κεφαλαίου ευρώ 40.000. Μετά την απορρόφηση  της Β εξακολουθούν να κατέχουν μετοχές ονομαστικής αξίας  ευρώ 40.000  πλην, όμως , το ποσοστό τους είναι 73,68% . Επομένως, το νέο μετοχικό κεφάλαιο της Α μετά την απορρόφηση  της Β είναι ευρώ 40.000 : 0,7368 = ευρώ 54.288  το οποίο κατανέμεται : στους παλαιούς μετόχους της Α ήτοι Χ  και Ψ   ( 54.288 Χ 73,68% =)  ευρώ 40.000 και στους νέους μετόχους  της Α  ήτοι Ρ   ( 54.288 Χ 26,32% =) ευρώ  14.288.

[7] Η Β εισέφερε  την περιουσία της με εκτιμηθείσα αξία (ενεργητικά  ευρώ 100.000. – υποχρεώσεις  ευρώ 65.000 =)  ευρώ 35.000, τις οποίες εκτιμηθείσες αξίες  η Α καταχώρησε στα λογιστικά βιβλία της. Από το άνω ποσό  ευρώ 35.000, η Α ακύρωσε λόγω συγχύσεως 15.000 μετοχές ονομαστικής αξίας ευρώ 15.000 και από το υπόλοιπο ευρώ 20.000 μετέφερε στο μετοχικό κεφάλαιο το ποσό  ευρώ 14.288 και απέμεινε ποσό ευρώ 5.712  το οποίο  η Α εμφάνισε στο λογαριασμό των ιδίων κεφαλαίων «Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο» .

Με αυτό τον τρόπο αποκαθίσταται δικαιοσύνη, μεταξύ των παλαιών μετόχων Χ και Ψ  και των νέων μετόχων Ρ  της  Α ως προς τη συμμετοχή τους στα ίδια κεφάλαια της Α μετά την απορρόφηση. Πιο συγκεκριμένα: Στα αποθεματικά της Α   ευρώ 15.000, πριν τη συγχώνευση με την Β, συμμετείχαν 100% μόνο οι παλαιοί μέτοχοι της Α. Μετά την απορρόφηση της Β,  οι παλαιοί μέτοχοι της Α συμμετέχουν κατά 73,68% και οι νέος μέτοχος της Α ( Ρ ), συμμετέχει κατά 26,32% . Επίσης,  στη «Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο» πριν τη απορρόφηση της Β συμμετείχαν  100% μόνο οι μέτοχοι της Β.  Μετά την απορρόφηση της Β, στη «Διαφορά από έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο» συμμετέχουν οι παλαιοί μέτοχοι της Α κατά 73,68% % και οι νέοι μέτοχοι της Α ( Ρ )    κατά 26,32% .